محمد مفيد مستوفى بافقى
مقدمه 9
جامع مفيدى ( فارسى )
و همعصر محمد مفيد يزدى و موسوم به محمد بلخى است . كه در تذكرهء نصرآبادى هم ذكر شاعر اخير مندرج است . ( نگاه كنيد به « مفيد يزدى و مفيد بلخى » بقلم ميرزايف در مجلهء « مسائل خاورشناسى شوروى » شمارهء 5 سال 1959 ص 170 - 178 ) 5 - شرح احوال : بمناسبت نسخهء جداگانهاى كه از آن كتابت شده استورى آن را تأليف مستقلى محسوب كرده است ( استورى ، ص 352 ) ولى مقصود همان مقالهء پنجم كتاب جامع مفيدى است . جامع مفيدى و نسخههاى آن تأليف جامع مفيدى در بصره بسال 1082 آغاز شد و در مولتان بسال 1090 خاتمه پذيرفت . كتاب در سه مجلد است . مجلد اول : از اسكندر تا امير تيمور . مجلد دوم : از ابتداى صفويه تا شاه سليمان ( اين قسمت در شاهجهاناباد تأليف شده است در 1088 ) . مجلد سوم : جغرافيا و احوال رجال يزد بانضمام سرگذشت مؤلف و خاتمه در عجائب بلدان است . نسخههاى اين كتاب تا آنجا كه من ديدهام و شنيدهام بشرح زير است : جلد اول ازين جلد قسمتى در كتابخانهء ملى پاريس ( جلد اول شمارهء 153 ) و عكس همان در كتابخانهء مركزى دانشگاه طهران موجود است . جلد دوم فقط منتخباتى ازين جلد بعنوان تاريخ سلاطين در جزء مجموعهء Or . 1463 موزهء بريتانى نقل شده است ( جلد سوم فهرست تأليف ريو ص 1039 الف ) . از نسخهء كامل اين جلد هيچگونه اطلاعى در دست نيست . جلد سوم ( يعنى كتاب حاضر ) 1 ) موزهء بريتانى ( لندن ) به خط مؤلف : نسخهايست كه اساس كار ما در طبع كتاب بود و عكس صفحاتى از آن در اين مقدمه طبع شد . اين نسخه در دو قسمت صحافى شده و به شمارههاى Or 210 و Or 211 ( فهرست ريو جلد اول ص 207 ب - 208 ب ) در موزهء بريتانى ضبط است . فيلم و عكس اين نسخه را آقاى آصفپور وزيرى تهيه كرده و در اختيار من گذاردهاند . 2 ) كتابخانهء ملى ( پاريس ) : اين نسخه زير نظر مؤلف در سال 1090 كتابت شده است ( شمارهء 2294 جلد چهارم فهرست نسخ خطى فارسى تأليف بلوشه ) . 3 ) كتابخانهء مسجد جامع يزد ( وقفى آقاى سيد على محمد وزيرى ) : كه در طبع كتاب مورد استفاده من بود و نسخه بدلهاى مهم آن در ذيل صفحات ذكر شد . اين نسخه بقطع رحلى و به خط نستعليق و مورخ 1224 هجرى است . 4 ) كتابخانهء مجلس ( تهران ) : نسخه جديد نويس قطع وزيرى و جزء كتابخانهء